Студенческая НИР "Лексіка матэрыяльнай і духоўнай культуры беларусаў"

СНДЛ «Лексіка матэрыяльнай і духоўнай культуры беларусаў»

(к. 1, ауд. 2-21) 

установы адукацыі «Гомельскі дзяржаўны ўніверсітэт 

імя Францыска Скарыны»

Філалагічны факультэт 

Дата стварэння: 15.09.2014, положение 20.03.2018 № п-34/10.31 

Кіраўнік СНДЛ:

Станкевіч Аляксандра Аляксандраўна

Пасада, званне кіраўніка СНДЛ:

прафесар кафедры беларускай мовы, доктар філалагічных навук, прафесар

Кафедра

беларускай мовы

Кантакты:

тел.: 8-(0232)-51-21-46

E-mail:

astankevich*gsu.by

 Мэта СНДЛ:

прыцягненне студэнцкай моладзі да актыўнага ўдзелу ў навукова-даследчай, творчай рабоце, што спрыяе паляпшэнню якасці прафесійнай падрыхтоўкі, павышэнню ўзроўню культуры вуснага і пісьмовага маўлення студэнтаў.

ЗадачыСНДЛ: 

  1. Павышэнне якасці падрыхтоўкі спецыялістаў у рамках СМК, удасканаленне арганізацыйнай работы СНДЛ. Навучанне студэнтаў асновам навукова-даследчай і іншай творчай работы, выпрацоўка практычных уменняў і навыкаў яе правядзення.
  2. Арганізацыя выкарыстання атрыманых вынікаў творчай дзейнасці студэнтаў у вучэбным працэсе і ў вытворчасці.
  3. Кансультаванне студэнтаў па пытаннях выкарыстання наглядных дапаможнікаў, камп’ютарнай тэхнікі і сучасных камп’ютарных тэхналогій, дапамога ў арганізацыі самастойнай работы.
  4. Вывучэнне ўсебаковага ўзаемадзеяння адзінак мовы з духоўнай культурай.
  5. Павышэнне ўзроўню арфаграфічнай і пунктуацыйнай пісьменнасці студэнтаў.
  6. Вывучэнне і павышэнне ўзроўню культуры вуснага маўлення студэнцкай моладзі.
  7. Збор, сістэматызацыя і вывучэнне фактычнага матэрыялу, які адлюстроўвае матэрыяльную і духоўную культуру беларусаў у гаворках Гомельшчыны і ў беларускай літаратурнай мове.
  8. Моўны аналіз народнагаспадарчай лексікі Гомельшчыны.
  9. Лінгвістычны аналіз каляндарна-абрадавай лексікі ў гаворках Гомельшчыны
  10. Аналіз сямейна-абрадавай лексікі Гомельшчыны.
  11. Складанне картатэкі лексікі матэрыяльнай і духоўнай культуры Гомельшчыны.
  12. Падрыхтоўка матэрыялаў “Слоўніка абрадавай лексікі Гомельшчыны”.
  13. Удзел у мерапрыемствах па прагандзе дасягненняў СНДЛ, падрыхтоўка лепшых закончаных работ для ўдзелу ў міжнародных, рэспубліканскіх, універсітэцкіх канферэнцыях, смотрах, конкурсах, выставах.
  14. Арганізацыя правядзення навукова-метадычных студэнцкіх семінараў для атрымання навыкаў прафесійных зносін, абмену навуковай інфармацыяй, выпрацоўкі педагагічных і прафесійных якасцей стуэнтаў-філолагаў.
  15. Метадычная дапамога студэнтам у самастойнай рабоце пры падрыхтоўцы да практычных заняткаў, напісанні рэфератаў і дакладаў, у выкарыстанні вучэбнай літаратуры, наглядных дапаможнікаў, перыядычных выданняў

 

Лексіка матэрыяльнай і духоўнай

культуры беларусаў

Студэнцкая навукова-даследчая лабараторыя (СНДЛ) “Лексіка матэрыяльнай і  духоўнай культуры беларусаў” – структурнае падраздзяленне філалагічнага факультэта  ўстановы адукацыі “Гомельскі дзяржаўны ўніверсітэт імя Ф. Скарыны” пры кафедры беларускай мовы.

Лабараторыя мае на мэце прыцягненне студэнцкай моладзі да актыўнага ўдзелу ў навукова-даследчай, творчай рабоце, што спрыяе паляпшэнню якасці прафесійнай падрыхтоўкі, павышэнню ўзроўню культуры вуснага і пісьмовага маўлення студэнтаў.

Навукова-метадычная і навукова-даследчая работа студэнтаў СНДЛ здзяйcняецца ў межах навукова-даследчай работы студэнтаў філалагічнага факультэта. Пасяджэнні СНДЛ “Лексіка матэрыяльнай і  духоўнай культуры беларусаў” сталі рэгулярнымі навуковымі сустрэчамі студэнтаў, падчас якіх адбываецца абмеркаванне вынікаў уласных студэнцкіх даследаванняў.

Студэнты, якія прымаюць актыўны ўдзел у СНДЛ і праяўляюць схільнасць да навуковай работы, а таксама маюць добрыя паказчыкі ў вучобе, могуць быць рэкамендаваныя да паступлення ў магістратуру, а потым – у аспірантуру.

 Удзельнікі навуковай суполкі “Лексіка матэрыяльнай і  духоўнай культуры беларусаў” як вынік праведзеных імі даследаванняў рыхтуюць навуковыя даклады, рэфераты і артыкулы. Многія з даследаванняў затым прапануюцца да выступленняў на навуковых канферэнцыях і конкурсах студэнцкіх работ, а таксама рэкамендуюцца да друку.

Акрамя таго, вынікі даследаванняў студэнтаў-удзельнікаў СНДЛ выкарыстоўваюцца для падрыхтоўкі курсавых і дыпломных работ, магістарскіх дысертацый.

 

За 2021 год была праведзена наступная работа:

- падчас дыялекталагічнай практыкі студэнты ІІ курса дзённай формы навучання збіралі дыялектны матэрыял, які адлюстроўвае матэрыяльную і духоўную культуру ў гаворках Гомельшчыны. Яны займаліся зборам, сістэматызацыяй і вывучэннем фактычнага матэрыялу па праграме СНДЛ “Абрадавая лексіка ў гаворках  Гомельшчыны” – ліпень 2021, гр. БФ-21 (Кіраўнік Дземідзенка Л.П.);

- дыялекталагічная практыка студэнтаў 2 курса завочнага факультэта  спецыяльнасці “Беларуская філалогія”  -  сабраны дыялектны матэрыял па тэме  “Каляндарна-абрадавыя назвы ў гаворках  Гомельшчыны” – гр. БФСЗ-21 (Кіраўнік - Хазанава К.Л.). Пасля завяршэння практыкі студэнты на аснове ўласных запісаў этнаграфічных матэрыялаў падрыхтавалі да справаздачы матэрыялы, аформленыя ў адпаведнасці з патрабаваннямі да лексікаграфічных артыкулаў дыялектных слоўнікаў.

Па праблематыцы  СНДЛ “Лексіка матэрыяльнай і духоўнай культуры беларусаў” былі напісаны курсавыя і дыпломныя работы.

У 2021 г. былі праведзеныя пасяджэнні СНДЛ: 

1 Рытміка-інтанацыйная арганізацыя дыскурсу беларускіх народных загадак, (студзень 2021);

2 Беларускія і рускія прыказкі і прымаўкі: структурна-семантычныя паралелі (люты 2021);

3 Беларускія і ўкраінскія загадкі: тыпы структурна-семантычных мадэлей (сакавік 2021);

4 Рытарычныя прыёмы экспрэсівізацыі беларускіх народных загадак (красавік 2021);

5 Дэрывацыйны паўтор і яго функцыянальна-стылістычная роля ў беларускіх народных загадках (май 2021);

6 Лінгвапрагматычная і культуралагічная характарыстыка дыскурсу малых фальклорных жанраў (чэрвень 2021);

7 Слоўныя сродкі наглядна-вобразнай канкрэтызацыі зместу ў беларускіх народных загадках (верасень 2021);

8 Сінтаксічныя сродкі выяўленчай выразнасці ў беларускіх народных загадках (кастрычнік 2021);

9 Слоўна-вобразныя парадыгмы метафарычнага мадэлявання зместу дыскурсу народных загадак (лістапад 2021);

10 Эматыўная парадыгма ў дыскурсе беларускіх народных загадак (снежань 2021).

У 2021 пасяджэнні СНДЛ праводзіліся дыстанцыйна, з выкарыстаннем ІКТ.

СНДЛ «Лексіка матэрыяльнай і духоўнай культуры беларусаў», акрамя вышэй адзначанага выхаваўчага значэння, мае таксама важную ролю ў навучанні студэнтаў-філолагаў асновам навукова-даследчай работы, выпрацоўцы практычных уменняў і навыкаў яе правядзення.

Некаторыя з падрыхтаваных дакладаў і паведамленняў былі ўключаныя ў праграму работу секцыі «Стылістыка мовы мастацкага твора» L студэнцкай навуковай канферэнцыі "Дні студэнцкай навукі: Актуальныя праблемы мовазнаўства і літаратуразнаўства" (ГДУ імя Ф. Скарыны, красавік 2021):

Шчалкун М.С. «Сінтаксічныя сродкі выяўленчай выразнасці ў паэзіі Л. Дранько-Майсюка» (навуковы кіраўнік – Станкевіч А.А.);

Шульга Г.С. «Фігуры маўлення і іх стылістычная роля ў паэзіі Р. Баравіковай» (навуковы кіраўнік – Станкевіч А.А.);

Дзядкова А.С. «Моўныя сродкі стварэння сатыры і гумару ў творчасці Н. Гілевіча» (навуковы кіраўнік – Станкевіч А.А.);

Дарашэвіч Э.С. «Слоўна-вобразныя сродкі ў паэзіі С. Грахоўскага» (навуковы кіраўнік – Станкевіч А.А.).

Матэрыялы лепшых выступленняў былі рэкамендаваныя да друку. 

Па тэматыцы СНДЛ былі 13 друкаваных работ, з іх:

8 артыкулаў у зборніках навуковых работ:

Шульга Г. С. Рытарычныя фігуры як сродак выяўленчай выразнасці ў паэзіі Раісы Баравіковай // Актуальные проблемы филологии: сборник научных статей. Выпуск 14. – Гомель: ГГУ им. Ф. Скорины. – 2021. С. 233-239 (навуковы кіраўнік – Станкевіч А.А.);

Шчалкун М.С. Сінтаксічныя сродкі экспрэсіўнасці: фігуры маўлення ў паэзіі Леаніда Васільевіча Дранько-Майсюка // Актуальные проблемы филологии: сборник научных статей. Выпуск 14. – Гомель: ГГУ им. Ф. Скорины. – 2021. – С. 239-244 (навуковы кіраўнік – Станкевіч А.А.);

Васькевіч Я.А. Моўныя сродкі гістарычнай стылізацыі ў рамане Леаніда Дайнекі «Жалезныя жалуды» // Актуальные проблемы филологии: сборник научных статей. Выпуск 14. – Гомель: ГГУ им. Ф. Скорины. – 2021. – С. 149-154 (навуковы кіраўнік – Станкевіч А.А.)

Дзядкова А. С. Інверсія, парэнтэза і зеўгма як  сродкі стварэння сатыры і гумару ў творчасці Ніла Гілевіча // Актуальные проблемы филологии: сборник научных статей. Выпуск 14. – Гомель: ГГУ им. Ф. Скорины. – 2021. – С. 178-184 (навуковы кіраўнік – Станкевіч А.А.);

Дарашэвіч Э. С. Метафарычныя тропы і іх роля ў стварэнні выяўленчай выразнасці ў паэзіі Сяргея Грахоўскага // ТВОРЧЕСТВО МОЛОДЫХ – 2021. Сборник научных работ. В трех частях. Часть 3. - Гомель: ГГУ им. Ф. Скорины. – 2021. – С. 128-131 (навуковы кіраўнік – Станкевіч А.А.);

Дзядкова А. С. Моўныя сродкі стварэння сатыры і гумару ў творчасці Ніла Гілевіча // ТВОРЧЕСТВО МОЛОДЫХ – 2021. Сборник научных работ. В трех частях. Часть 3. - Гомель: ГГУ им. Ф. Скорины. – 2021. – С. 135-138 (навуковы кіраўнік – Станкевіч А.А.);

Шульга Г. С. Ініцыяльныя і фінальныя паўторы: анафара і эпіфара ў паэзіі Раісы Баравіковай // ТВОРЧЕСТВО МОЛОДЫХ – 2021. Сборник научных работ. В трех частях. Часть 3. - Гомель: ГГУ им. Ф. Скорины. – 2021. – С. 196-199 (навуковы кіраўнік – Станкевіч А.А.);

Шчалкун М.С. Нелакалізаваныя фігуры паўтору і іх роля ў паэзіі Л. В. Дранько-Майсюка // ТВОРЧЕСТВО МОЛОДЫХ – 2021. Сборник научных работ. В трех частях. Часть 3. - Гомель: ГГУ им. Ф. Скорины. – 2021. – С.199-203 (навуковы кіраўнік – Станкевіч А.А.);

5 тэзісаў дакладаў навуковых канферэнцый: тезисов докладов конференций научных конференций;

Дзядкова А. С. Каламбуры і іх стылістычная роля ў паэзіі Ніла Гілевіча // Дни студенческой науки: материалы студенческой научно-практической конференции (Гомель, 13–14 мая 2021 года) В двух частях. Часть 2. - Гомель: ГГУ им. Ф. Скорины. – 2021. – С. 46. (навуковы кіраўнік – Станкевіч А.А.);

Шульга Г. С. Нелакалізаваныя паўторы: падваенне і яго выяўленча-выразная роля ў паэзіі Раісы Баравіковай // Дни студенческой науки: материалы студенческой научно-практической конференции (Гомель, 13–14 мая 2021 года) В двух частях. Часть 2. - Гомель: ГГУ им. Ф. Скорины. – 2021. – С. 66. (навуковы кіраўнік – Станкевіч А.А.);

Шчалкун М.С., Лакалізаваныя паўторы: анафара і яе экспрэсіўны патэнцыял у паэзіі Леаніда Дранько-Майсюка // Дни студенческой науки: материалы студенческой научно-практической конференции (Гомель, 13–14 мая 2021 года) В двух частях. Часть 2. - Гомель: ГГУ им. Ф. Скорины. – 2021. – С. 67 (навуковы кіраўнік – Станкевіч А.А.);

Буланава, І.В. Аб выразна-выяўленчых адметнасцях мовы беларускіх народных песень пра каханне / І.В.Буланава // Дни студенческой науки: материалы XLIХ студенческой научно-практической конференции (Гомель, 14–15 мая 2020 года): в 2 частях. Часть 2. – Гомель: ГГУ им. Ф. Скорины, 2021. – С.42-43 (навуковы кіраўнік – Хазанова Е.Л.);

Панцелеенка, В.М Аб сінтаксічных адметнасцях беларускіх прыказак і прымавак з зааморфнымі вобразамі / В.М.Панцялеенка // Дни студенческой науки: материалы XLIХ студенческой научно-практической конференции (Гомель, 14–15 мая 2020 года): в 2 частях. Часть 2. – Гомель: ГГУ им. Ф. Скорины, 2021. – С.52-53 (навуковы кіраўнік – Хазанова Е.Л.).